Tıbbi Malpraktis ve Doktor Hatası Tazminatı

Doktor ve Hastane Hatası Nedir?

Tıbbi Malpraktis; bir doktorun, hemşirenin veya sağlık kurumunun (hastanenin) hastaya müdahale ederken standart tıbbi kurallara uymaması, bilgisizliği, deneyimsizliği veya ihmali sonucunda hastanın zarar görmesi (sakatlanması, ölmesi veya hastalığının ilerlemesi) durumudur. Tıp hukukunda hastaya şifa garantisi verilemese de, "tıbbın gerektirdiği tüm özenin eksiksiz gösterilmesi" zorunludur.

Çoğu hasta, yaşadığı ağır zararın "kader" veya "olağan bir risk (komplikasyon)" olduğuna inandırılıp hastaneden gönderilmektedir. Oysa imzalatılan onam (rıza) formları, doktoru kendi kusurundan kurtarmaz. Hukuk büromuz, hastane kayıtları (epikriz) ve bağımsız adli tıp uzmanlarıyla süreci inceleyerek, zararınızın tazmin edilmesini sağlar.

Sağlık Hukukundaki Uzmanlık Alanlarımız

  • ✦
    Teşhis ve Tedavi Hataları: Yanlış ilaç verilmesi, geç teşhis nedeniyle kanser vb. hastalıkların ilerlemesi veya yanlış organın ameliyat edilmesi.
  • ✦
    Estetik Operasyon Faciaları: Burun, göğüs, liposuction veya diş protezi gibi "sonuç taahhüt edilen" operasyonlarda hastanın estetik açıdan mağdur edilmesi.
  • ✦
    Doğum (Kadın Doğum) Hataları: Oksijensiz kalma (Serebral Palsi), omuz takılması, rahim yırtılması veya down sendromu testlerinin yanlış okunması.
  • ✦
    Hastane İhmalleri (Otelcilik Kusuru): Hastane enfeksiyonu (mikrop) kapılması, hastanın yataktan/sedyeden düşürülmesi, asansör kazaları veya alet bozuklukları.

Malpraktis ve Tazminat Davaları SSS

Tıbbi hatalarda hastaların ve yakınlarının tazminat hakları, dava açma süreleri ve ceza boyutuna dair en çok sorulan sorular.

Davanın nereye açılacağı hastanenin türüne göre değişir. Hata Devlet/Eğitim-Araştırma/Şehir Hastanesinde olduysa, dava doğrudan doktora değil, "Sağlık Bakanlığına" karşı İdare Mahkemesinde (Tam Yargı Davası) açılır. Hata Özel Hastanede olduysa, dava hem doktora hem de Özel Hastane Şirketine karşı Tüketici Mahkemesinde açılır. Üniversite hastanelerinde ise muhatap Üniversite Rektörlüğüdür.
Her cerrahi işlemin kendi doğasında kaçınılmaz riskler vardır. Doktor tıbbın tüm kurallarına uymasına rağmen hasta zarar görürse buna "Komplikasyon" denir ve doktor sorumlu tutulmaz (Kanamalar, enfeksiyon riski vb.). Ancak doktor tıbbın güncel kurallarını bilmez, geç müdahale eder, yanlış iğne vurur veya işlemde özensiz davranırsa bu "Malpraktis" (Kusur) olur. Mahkemede bu ayrımı Adli Tıp Kurumu yapar.
Kesinlikle evet. Hastaneye yatarken "Tüm riskleri kabul ediyorum, ölsem de sorumluluk bendedir" şeklinde size alelacele imzalatılan matbu evraklar, doktoru veya hastaneyi kendi kusurlarından kurtarmaz. O formlar sadece doktorun "olağan komplikasyonlar" (kusursuz zararlar) konusundaki sorumluluğunu kaldırır. Doktorun hatası varsa, imzanızın hiçbir hukuki geçerliliği yoktur.
Normal hastalık tedavilerinin aksine, Yargıtay "Estetik ve Güzelleşme" amaçlı operasyonları "Eser Sözleşmesi" kabul eder. Yani doktor hastaya bir "sonuç" (düzgün bir burun, estetik dişler vb.) taahhüt etmiş sayılır. Sonuç vaat edilen gibi olmazsa veya hastanın görünümü daha da bozulursa, doktor "sonucu tam teslim etmemiş" sayılarak çok ciddi maddi ve manevi tazminatlara mahkum edilir.
Türkiye'de en yüksek tazminatların ödendiği davalar kadın doğum (obstetrik) vakalarıdır. Bebeğin oksijensiz kalması (Serebral Palsi), doktorun sezaryene geç karar vermesi, omuz takılması, yanlış ultrason sonucu engelli (down sendromlu vb.) doğumların aileye haber verilmemesi açık birer malpraktistir. Aile, "yaşam boyu engelli bakım masrafları" ve yüksek manevi tazminat talep edebilir.
Özel Hastanelerde (Sözleşmeye Aykırılık kapsamında) süre 5 yıldır (Haksız fiil kabul edilirse zararı öğrenmeden itibaren 2, her halükarda 10 yıldır). Devlet Hastanelerinde (Hizmet Kusuru kapsamında) ise zararı ve idarenin eylemini öğrenmeden itibaren en geç 1 yıl içinde (ve eylemden itibaren 5 yıl içinde) Sağlık Bakanlığına başvurulmalı, reddedilirse 60 gün içinde dava açılmalıdır.
Evet. Tıp hukukunda buna "Otelcilik (Organizasyon) Kusuru" denir. Hastaneler ve ameliyathaneler %100 steril olmak zorundadır. Hastanın ameliyat sırasında veya yoğun bakımda MRSA gibi hastane dirençli bakteriler (mikrop) kapması ve zarar görmesi, hastanenin doğrudan (kusursuz) sorumluluğundadır ve tazminat davası açılabilir.
Kalçadan, koldan veya damardan yapılan yanlış enjeksiyonlar sonucu sinir zedelenmesi (örneğin siyatik sinirine veya damar dışına ilaç verilmesi) durumu, yakın zamana kadar Yargıtay tarafından "komplikasyon" sayılıyordu. Ancak güncel kararlarda, iğnenin yanlış yere/açıya vurulduğu veya hastanın aşırı zayıf olduğu fark edilmeden dikkatsiz işlem yapıldığı Adli Tıpça tespit edilirse, bu durum doğrudan Hemşire/Doktor kusuru (malpraktis) kabul edilerek tazminata hükmedilmektedir.
Maddi tazminat 3 kalemde hesaplanır: 1) Tedavi Giderleri: Hastanın hatayı düzeltmek için (başka hastanelerde) harcadığı ve gelecekte harcayacağı tüm ilaç, ameliyat ve bakım masrafları. 2) Geçici İşgöremezlik: İyileşme sürecinde hastanın çalışamadığı (raporlu) günlerdeki maaş kayıpları. 3) Kalıcı Sakatlık (Efor Kaybı): Eğer hastada kalıcı bir hasar kalmışsa, hastanın bakiye (kalan) ömrü boyunca yaşayacağı işgücü kaybı bilirkişiler (aktüerler) tarafından yüksek meblağlarla hesaplanır.
Tazminat davasına ek olarak (veya ondan önce), doktor ve ihmali olan personel hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Olayın sonucuna göre TCK kapsamında "Taksirle Yaralama" veya "Taksirle Ölüme Neden Olma" suçlarından ceza davası (Asliye/Ağır Ceza Mahkemesinde) açılır. Doktor suçlu bulunursa hapis cezası, para cezası ve hatta Sağlık Bakanlığınca meslekten men cezası alabilir. (Not: Devlet doktorları için öncelikle valilikten Soruşturma İzni alınması şarttır).
Manevi tazminat, hastanın ve yakınlarının çektiği acı, ızdırap, estetik bozulma ve üzüntünün karşılığıdır. Matematiksel bir formülü yoktur. Hakim; hastanın yaşını, sakatlık oranını, sosyal durumunu ve hatanın ağırlığını göz önüne alarak "zenginleşme aracı olmayacak ancak tatmin hissi yaratacak" bir meblağa hükmeder. Davanın başında makul ama yüksek (Örn: 500.000 TL - 2 Milyon TL arası) bir tutar talep edilmelidir.
Bu, hastaların en büyük korkusudur. Hastanelerin tıbbi müdahale ve ameliyat kayıtlarını sisteme sonradan gerçeğe aykırı girmesi veya değiştirmesi "Resmi/Özel Belgede Sahtecilik" suçudur (TCK 204/207). Hukuk büromuz, dava açılmadan veya savcılık şikayetinden önce, Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla "Delil Tespiti" yaptırarak tüm hastane sunucularına el konulmasını ve epikriz raporlarının orijinal halinin güvence altına alınmasını sağlar.
Tıbbi hata sonucu vefat yaşanmışsa, vefat edenin desteğinden mahrum kalan eşi, çocukları ve anne/babası "Destekten Yoksun Kalma Tazminatı" (Maddi) talep edebilir. Ayrıca aynı kişiler yaşadıkları derin üzüntü ve psikolojik yıkım için Manevi Tazminat davası açma hakkına sahiptir. (Ayrıca vefat öncesi yapılan tüm cenaze ve hastane masrafları da idareden/hastaneden istenir).
Hakimler tıp uzmanı değildir. Bu nedenle dava açıldıktan sonra hastanın tüm dosyaları, filmleri ve epikriz raporları Adli Tıp Kurumu (İlgili İhtisas Kurulu) veya üniversite hastanelerindeki 3 kişilik profesör heyetine gönderilir. Bilirkişi heyeti "Burada tıbbi hata var mıdır, yoksa komplikasyon mudur? Hastanın zararı ile doktorun işlemi arasında illiyet bağı (sebep-sonuç) var mıdır?" sorularına bilimsel bir rapor hazırlar. Mahkeme bu rapora göre karar verir.